MÔ TẢ
Nghiệm pháp phình, miết hoặc dồn dịch được sử dụng để tìm kiếm tràn dịch trong khớp gối. Bệnh nhân nằm ngửa tại chỗ và người khám dồn dịch trở lên với các cạnh của bàn tay ở phía giữa của đầu gối để ‘dịch’ chảy vào khoang bên, và tiếp tục đẩy dịch này xuống ở phía bên. Nghiệm pháp là dương tính nếu người khám có thể nhìn thấy một làn sóng dịch quay trở lại hướng về phía giữa của đầu gối.
NGUYÊN NHÂN
Bất kỳ điều kiện gây tràn dịch khớp gối, bao gồm:
Phổ biến
• Hội chứng lạm dụng xương khớp
• Chấn thương
• Rối loạn viêm khớp
• Nhiễm trùng
• Gout
Hiếm gặp
• Giả gout (lắng đọng calci pyrophosphate)
• U
CƠ CHẾ
Cơ chế gây ra dấu hiệu này đơn giản là thao tác cơ học của sưng hoặc tràn dịch đầu gối. tràn dịch khớp gối có thể phát sinh từ chấn thương, lạm dụng hoặc bệnh hệ thống nhưng, bất kể nguyên nhân, xảy ra do trong viêm và xung quanh không gian chung. Việc miết hoặc kiểm tra phình chỉ đơn giản là cố gắng để dồn dịch vào một khu vực và di chuyển nó xung quanh, làm cho nó dễ dàng hơn để xem và định lượng những gì nếu không có thể đẩy lên trên và xung quanh khớp gối.
Ý NGHĨA
Bằng chứng hạn chế đã được thu thập trên giá trị của thử nghiệm này là một dấu hiệu cá nhân. Nó đã được gợi ý rằng thử nghiệm này có thể có ý nghĩa lên trên ít nhất là 4-8 ml dịch khi sưng và nhạy cảm hơn trong việc xác định tràn dịch nhỏ hơn bập bềnh xương bánh chè. Một nghiên cứu nhỏ cho thấy độ nhạy thấp 11-33% và độ đặc hiệu cao hơn 66-92% (tùy thuộc vào người khám) để xác định sự hiện diện của tràn dịch đầu gối. Nghiên cứu này cho thấy nghiệm pháp miết được sử dụng nhiều hơn đặc hiệu hơn bập bềnh xương bánh chè. Sự hiện diện của tràn dịch đã được xem xét với các dấu hiệu khác liên quan đến chẩn đoán gãy xương và viêm xương khớp. Một tràn trong sự vắng mặt của chấn thương do chấn thương cấp tính hoặc bệnh hệ thống là một chỉ số đáng tin cậy của viêm xương khớp. Tuy nhiên, trong các nhận biết của một gãy xương đầu gối trọng yếu trên lâm sàng, tràn dịch khớp chỉ có tiện ích vừa phải với độ nhạy 54-79% và độ đặc hiệu chỉ có 71-81% .
Kỹ thuật thực hiện nghiệm pháp phình miết dồn dịch
Để thực hiện nghiệm pháp này chính xác, bác sĩ cần tuân thủ các bước thăm khám cơ bản trên bệnh nhân nằm ngửa, duỗi thẳng chân:
- Bước 1: Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn khám, cơ tứ đầu đùi thư giãn hoàn toàn và khớp gối ở tư thế duỗi thẳng hoặc hơi gập nhẹ.
- Bước 2: Người khám dùng cạnh bàn tay vuốt dọc theo phía trong của khớp gối từ dưới lên trên nhằm đẩy dịch ra khỏi khoang bên trong.
- Bước 3: Tiếp tục dùng tay còn lại vuốt hoặc ấn xuống ở phía bên ngoài của khớp gối để dồn dịch di chuyển trở lại khoang trong.
- Đánh giá kết quả: Nghiệm pháp được coi là dương tính khi người khám quan sát hoặc cảm nhận được một làn sóng dịch di chuyển trở lại về phía bờ trong của khớp gối.
So sánh với các nghiệm pháp khám tràn dịch khớp gối khác
Trong thăm khám cơ xương khớp, bên cạnh nghiệm pháp phình miết dồn dịch, các bác sĩ thường kết hợp thêm nghiệm pháp bập bềnh xương bánh chè đối với các trường hợp tràn dịch số lượng lớn. Nghiệm pháp phình miết tỏ ra nhạy bén hơn trong việc phát hiện lượng dịch nhỏ (khoảng 4-8 ml), trong khi bập bềnh xương bánh chè phù hợp khi dịch khớp đã tràn ngập ổ khớp.
Vai trò trong chẩn đoán lâm sàng hệ cơ xương khớp
Việc phát hiện sớm dịch khớp giúp định hướng nguyên nhân gây bệnh, từ đó có phác đồ điều trị phù hợp, kết hợp với các tài liệu chuyên khảo như chăm sóc sức khỏe người bệnh hệ tiêu hóa yds hoặc các tài liệu y học cơ sở khác để nâng cao kiến thức tổng quát.