Đặt vấn đề: Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) là nhóm thuốc được sử dụng nhiều trong các bệnh lý cơ xương khớp. Tuy nhiên, nhóm thuốc này gây ra nhiều phản ứng có hại đặc biệt trên tiêu hoá và tim mạch nên cần quan tâm đúng mức. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ sử dụng NSAIDs trong điều trị một số bệnh cơ xương khớp, đánh giá mức độ nguy cơ và tính hợp lý của việc sử dụng thuốc trên tiêu hoá – tim mạch. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 386 bệnh nhân cơ xương khớp được chỉ định ít nhất một thuốc NSAIDs tại phòng khám nội tổng quát và chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ từ 1/2021-12/2021. Bệnh nhân được đánh giá mức độ nguy cơ trên tiêu hoá – tim mạch và tính hợp lý trong việc sử dụng NSAIDs dựa theo quy trình sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm không steroid của hội đồng Y khoa Quebec. Kết quả: Tỷ lệ sử dụng NSAIDs chọn lọc trên COX-2 là 93%, trong đó celecoxib là thuốc được chỉ định nhiều nhất (64,2%). Bệnh nhân có nguy cơ tiêu hoá từ trung bình đến cao là 63,5%. Tỷ lệ bệnh nhân có nguy cơ tim mạch thấp đến trung bình là 71,2% và cao là 28,8%. Tỷ lệ kê đơn NSAIDs hợp lý trên nguy cơ tiêu hoá là 62,7%, trên tim mạch là 73,8%, hợp lý về cả nguy cơ tiêu hoá và tim mạch là 55,4%. Kết luận: Tình hình sử dụng thuốc NSAIDs trên bệnh nhân cơ xương khớp chiếm tỷ lệ cao. Việc sử dụng thuốc NSAIDs trong nghiên cứu tương đối phù hợp. Tuy nhiên cần có sự quan tâm nhiều hơn về việc đánh giá các yếu tố nguy cơ cho bệnh nhân trước khi dùng thuốc điều trị.
Các bạn tải tài liệu tại đây nhé DOWNLOAD
Tổng quan về thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs)
Nhóm thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs) được chỉ định rộng rãi nhằm giảm đau, kháng viêm và hạ sốt trong nhiều bệnh lý mạn tính và cấp tính như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hay đau lưng. Mặc dù mang lại hiệu quả điều trị cao, việc lạm dụng hoặc kê đơn NSAIDs không đúng cách có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng trên đường tiêu hóa (như loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa) và hệ tim mạch (như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim).
Tầm quan trọng của việc đánh giá nguy cơ tiêu hóa và tim mạch khi dùng NSAIDs
Trước khi chỉ định NSAIDs, việc phân tầng nguy cơ cho từng cá thể người bệnh là bước cực kỳ quan trọng. Các nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng:
- Nguy cơ trên đường tiêu hóa: Liên quan đến ức chế men COX-1, làm giảm lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. Người cao tuổi, có tiền sử loét dạ dày hoặc dùng đồng thời corticoid, kháng đông thuộc nhóm nguy cơ cao.
- Nguy cơ trên hệ tim mạch: Liên quan chủ yếu đến các thuốc ức chế chọn lọc COX-2 (coxibs) hoặc một số NSAIDs truyền thống liều cao, kéo dài ở bệnh nhân có sẵn bệnh tim mạch hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Do đó, việc tuân thủ các hướng dẫn lâm sàng và quy trình chuẩn giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị đồng thời giảm thiểu tối đa các biến cố bất lợi cho người bệnh cơ xương khớp.
Định hướng nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn lâm sàng
Các tài liệu nghiên cứu về tình hình sử dụng NSAIDs cung cấp góc nhìn thực tế về tỷ lệ kê đơn, mức độ đáp ứng và tính hợp lý của phác đồ điều trị tại các cơ sở y tế. Từ đó, nhân viên y tế có thêm cơ sở để nâng cao chất lượng tư vấn, theo dõi và quản lý người bệnh tốt hơn, đặc biệt là nhóm đối tượng có nhiều bệnh lý nền phức tạp.