Giải phẫu
X quang
Siêu âm
Điều trị
Các bạn tải tài liệu tại đây nhé DOWNLOAD
Tổng quan về bệnh lý hẹp van hai lá
Hẹp van hai lá là tình trạng diện tích lỗ van hai lá bị thu hẹp lại (bình thường từ 4 – 6 cm2), cản trở dòng máu từ nhĩ trái xuống thất trái trong thời kỳ tâm trương. Hậu quả là làm tăng áp lực nhĩ trái, giãn nhĩ trái, tăng áp lực tĩnh mạch phổi và mao mạch phổi, dẫn đến sung huyết phổi và lâu dài gây suy tim phải.
Nguyên nhân hàng đầu gây hẹp van hai lá trên toàn cầu vẫn là thấp tim (rheumatic fever). Ngoài ra, các nguyên nhân ít gặp hơn có thể kể đến như bẩm sinh, u nhầy nhĩ trái, vôi hóa vòng van nặng ở người cao tuổi hoặc viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.
Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng
Biểu hiện lâm sàng của bệnh phụ thuộc vào mức độ hẹp van và tốc độ tiến triển. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân thường không có triệu chứng. Khi lỗ van hẹp khít (dưới 1.5 cm2), các triệu chứng xuất hiện rõ rệt hơn khi có gắng sức:
- Khó thở: Triệu chứng khởi đầu phổ biến nhất, từ khó thở khi gắng sức đến khó thở kịch phát về đêm, nặng hơn là phù phổi cấp.
- Ho máu: Do vỡ các mạch máu phế quản nhỏ bị căng giãn do áp lực tĩnh mạch phổi cao.
- Đánh trống ngực: Thường do rối loạn nhịp tim đi kèm, phổ biến nhất là rung nhĩ do nhĩ trái giãn lớn.
- Triệu chứng thực thể: Nghe tim có tiếng T1 đanh, tiếng cản mở van (opening snap) và âm thổi tâm trương dạng ù tai ở mỏm tim (khi bệnh nhân nằm nghiêng trái).
Phương pháp chẩn đoán hẹp van hai lá
Để xác định chẩn đoán và đánh giá mức độ nặng của tổn thương van, các bác sĩ lâm sàng thường kết hợp nhiều phương pháp cận lâm sàng hiện đại:
- Điện tâm đồ (ECG): Thường thấy hình ảnh lớn nhĩ trái (P mitale), dày thất phải hoặc nhịp rung nhĩ.
- X-quang ngực thẳng: Hình ảnh cung động mạch phổi nổi, giãn nhĩ trái làm cung dưới trái thẳng hoặc hình ảnh bờ đôi nhĩ trái, tái phân phối mạch máu phổi.
- Siêu âm tim qua thành ngực (TTE): Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định, đo diện tích lỗ van, đánh giá gradient áp lực qua van, mức độ vôi hóa, dính mép van và tình trạng huyết khối buồng tim.
Bên cạnh việc nắm vững các kiến thức về tim mạch, học viên y khoa cũng cần trang bị thêm các tài liệu hình ảnh học và chẩn đoán liên quan như Bài Giảng Chẩn Đoán Hình Ảnh – Trường Đại Học Y Hà Nội để nâng cao năng lực đọc phim và phân tích tổn thương trên lâm sàng.