Chèn ép tim là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng trong đó tim không thể bơm đủ máu đến các cơ quan trong cơ thể do dịch tích tụ quanh tim. Tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức nếu bạn hoặc ai đó đang gặp phải tình trạng này.
Chèn ép tim là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng trong đó máu hoặc chất lỏng lấp đầy khoảng trống giữa lớp màng bao bọc tim và cơ tim. Điều này gây áp lực cực lớn lên trái tim của bạn. Áp lực ngăn cản tâm thất dãn hoàn toàn và khiến tim không hoạt động bình thường. Tim bạn không thể bơm đủ máu đến các phần còn lại của cơ thể khi tình trạng này xảy ra. Nó có thể dẫn đến suy nội tạng, sốc và thậm chí tử vong.
Chèn ép tim là một cấp cứu y khoa. Nếu bạn hoặc ai đó bạn biết bắt đầu gặp các triệu chứng của bệnh, hãy tìm trợ giúp y tế ngay lập tức.
Nguyên nhân gây chèn ép tim?
Chèn ép tim thường là hậu quả của sự xâm nhập bất thường vào màng ngoài tim, đó là khoang mỏng có thành đôi bao quanh tim. Khoang xung quanh tim có thể chứa đầy bởi máu hoặc chất dịch cơ thể khác gây đè nén tim. Khi chất lỏng đè ép tim, lượng máu trở về tim ngày càng ít đi. Kết quả là máu giàu oxy được bơm đến phần còn lại của cơ thể ít hơn. Việc thiếu máu đến tim và phần còn lại của cơ thể cuối cùng có thể gây sốc, suy tạng và ngừng tim.
Nguyên nhân gây xâm nhập màng ngoài tim hoặc tích tụ dịch có thể bao gồm:
- vết thương do đạn bắn hoặc dao đâm
- chấn thương nặng ở ngực do tai nạn ô tô hoặc nghề nghiệp
- tình trạng thủng tim sau khi đặt ống thông tim, chụp động mạch hoặc đặt máy tạo nhịp
- các vết thủng được tạo ra trong quá trình đặt đường truyền trung tâm
- ung thư lan đến khoang màng ngoài tim, chẳng hạn như ung thư vú hoặc phổi
- vỡ phình động mạch chủ
————————————————
Các bạn xem đầy đủ tại đây nhé LINK
Hội chứng chèn ép tim cấp là gì?
Chèn ép tim cấp xảy ra khi có sự tích tụ nhanh chóng hoặc số lượng lớn dịch, mủ, khí hoặc máu trong khoang màng ngoài tim (khoang giữa lá tạng và lá thành của màng ngoài tim). Bình thường, khoang này chỉ chứa một lượng dịch rất nhỏ để bôi trơn. Khi dịch tăng lên đột ngột, áp lực trong khoang màng ngoài tim vượt quá áp lực buồng tim, khiến các tâm thất không thể giãn nở và đổ đầy máu trong thời kỳ tâm trương.
Hậu quả là cung lượng tim giảm nghiêm trọng, huyết áp sụt giảm đột ngột và các cơ quan quan trọng không nhận đủ máu nuôi dưỡng. Đây là một cấp cứu y khoa tối khẩn đòi hỏi phải xử trí ngay lập tức bởi đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa.
Triệu chứng lâm sàng nhận biết chèn ép tim cấp
Các triệu chứng của chèn ép tim cấp phụ thuộc vào tốc độ tích tụ dịch và mức độ tăng áp lực màng ngoài tim. Những biểu hiện lâm sàng thường gặp bao gồm:
- Khó thở dữ dội: Người bệnh thường thở nhanh, nông, cảm giác ngộp thở, tăng lên khi nằm ngửa.
- Đau tức ngực: Cảm giác đè nặng, đau sâu trong lồng ngực, đôi khi lan ra sau lưng hoặc vai trái.
- Huyết áp tụt: Huyết áp tâm thu giảm, huyết áp kẹp (hiệu số huyết áp tối đa và tối thiểu thu hẹp).
- Tĩnh mạch cổ nổi: Do máu từ ngoại biên không thể về tim, làm các tĩnh mạch ở cổ nổi căng phồng rõ rệt ngay cả ở tư thế ngồi.
- Tiếng tim mờ: Khi nghe bằng ống nghe, các tiếng tim thường mờ xa, không rõ tiếng.
Trong y khoa, tam chứng Beck (bao gồm: tụt huyết áp, tĩnh mạch cổ nổi và tiếng tim mờ) là dấu hiệu kinh điển giúp nhận diện chèn ép tim cấp, tuy nhiên không phải lúc nào cũng xuất hiện đầy đủ ở mọi bệnh nhân.
Nguyên nhân gây chèn ép tim cấp
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự tích tụ dịch bất thường trong khoang màng ngoài tim, được chia thành các nhóm chính sau:
- Chấn thương: Vết thương thấu ngực (do dao đâm, đạn bắn), tai nạn giao thông gây dập vỡ cơ tim hoặc rách mạch máu lớn trong lồng ngực.
- Thủ thuật y tế: Biến chứng sau khi đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, chụp động mạch vành, can thiệp mạch, đặt máy tạo nhịp hoặc phẫu thuật tim mạch.
- Bệnh lý ác tính: Ung thư di căn màng ngoài tim (thường gặp trong ung thư vú, ung thư phổi, u lympho).
- Viêm màng ngoài tim: Viêm do virus, vi khuẩn, lao hoặc sau nhồi máu cơ tim (hội chứng Dressler).
- Vỡ phình động mạch chủ: Tách hoặc vỡ phình động mạch chủ ngực máu tràn vào khoang màng ngoài tim.
Xử trí và nguyên tắc cấp cứu chèn ép tim cấp
Chèn ép tim cấp là tình trạng đe dọa tính mạng ngay lập tức. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong chẩn đoán và điều trị đều có thể dẫn đến hậu quả tử vong. Nguyên tắc xử trí bao gồm:
- Đảm bảo chức năng sống: Cho bệnh nhân thở oxy, thiết lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi sát sinh hiệu (mạch, huyết áp, SpO2).
- Chẩn đoán nhanh chóng: Thực hiện siêu âm tim tại giường để xác định lượng dịch màng ngoài tim và dấu hiệu đè sụp các buồng tim (đặc biệt là tâm nhĩ phải và tâm thất phải).
- Chọc hút dịch màng ngoài tim cấp cứu (Pericardiocentesis): Là thủ thuật cốt lõi nhằm hút bớt dịch ra khỏi khoang màng ngoài tim dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc X-quang để giải áp cho tim ngay lập tức.
- Phẫu thuật ngoại khoa: Trong các trường hợp do chấn thương, vết thương tim hoặc dịch tái tích tụ nhanh, bệnh nhân có thể cần được phẫu thuật mở ngực cấp cứu hoặc dẫn lưu màng ngoài tim qua phẫu thuật.
Lưu ý: Nội dung trên mang tính chất tham khảo y khoa. Khi nghi ngờ có triệu chứng chèn ép tim cấp, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có chuyên khoa hồi sức cấp cứu để được xử trí kịp thời.