TẢI TẠI ĐÂY
Tổng quan về blốc xoang nhĩ và nhĩ thất
Rối loạn dẫn truyền trong tim là tình trạng xung động điện bị cản trở hoặc trì hoãn trên đường đi từ nút xoang đến tâm nhĩ (blốc xoang nhĩ) hoặc từ tâm nhĩ xuống tâm thất (blốc nhĩ thất). Những tình trạng này có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với các bệnh lý tim mạch cấu trúc.
Blốc xoang nhĩ là gì?
Blốc xoang nhĩ xảy ra khi xung động được tạo ra tại nút xoang nhưng không thể truyền ra ngoài cơ nhĩ do sự cản trở tại vùng ranh giới giữa nút xoang và tâm nhĩ. Trên lâm sàng, tình trạng này được chia thành các mức độ khác nhau dựa trên điện tâm đồ bề mặt, trong đó độ II và độ III thường dễ nhận diện hơn thông qua các khoảng ngừng xoang hoặc nhịp rơi.
Nguyên nhân thường gặp của blốc xoang nhĩ
- Bệnh lý tim mạch: Thiếu máu cơ tim cục bộ, nhồi máu cơ tim cấp (đặc biệt là nhồi máu thành dưới), viêm cơ tim.
- Tác dụng phụ thuốc: Sử dụng quá liều các thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh calci, digitalis hoặc amiodarone.
- Tăng trương lực phế vị: Thường gặp ở vận động viên hoặc khi kích thích thần kinh phế vị quá mức.
- Lão hóa hệ thống dẫn truyền: Xơ hóa đường dẫn truyền tự nhiên theo tuổi tác.
Blốc nhĩ thất và các phân độ
Blốc nhĩ thất (AV block) là sự chậm trễ hoặc gián đoạn hoàn toàn của xung động điện truyền từ tâm nhĩ xuống tâm thất. Việc phân loại blốc nhĩ thất rất quan trọng để quyết định xem người bệnh có cần can thiệp máy tạo nhịp hay không:
- Blốc nhĩ thất độ 1: Khoảng PR kéo dài trên điện tâm đồ (lớn hơn 0.20 giây) nhưng mọi xung động từ nhĩ vẫn xuống được thất.
- Blốc nhĩ thất độ 2: Có sự ngắt quãng không hoàn toàn, chia thành Mobitz loại I (chu kỳ Wenckebach với PR dài dần rồi rớt nhịp) và Mobitz loại II (rớt nhịp đột ngột không kèm kéo dài PR trước đó).
- Blốc nhĩ thất độ 3 (Blốc hoàn toàn): Sự ly hoàn toàn giữa hoạt động của nhĩ và thất, nhịp thoát thất thường rất chậm và nguy hiểm.
Chẩn đoán và hướng xử trí
Điện tâm đồ (ECG) 12 chuyển đạo và Holter ECG 24 giờ là các công cụ vàng để chẩn đoán xác định các dạng blốc xoang nhĩ và nhĩ thất. Bên cạnh đó, việc trau dồi kiến thức qua các tài liệu chuyên sâu như Ebook: Đọc điện tâm đồ dễ hơn sẽ giúp ích rất nhiều cho quá trình thực hành lâm sàng.
Đối với người bệnh có triệu chứng nặng như ngất, chóng mặt do nhịp tim quá chậm, việc đánh giá toàn diện bởi bác sĩ tim mạch là bắt buộc. Trong một số trường hợp, các bệnh lý đi kèm như suy tim hoặc các vấn đề cấu trúc khác cần được theo dõi sát sao theo hướng dẫn trong tài liệu Chẩn đoán suy tim trên lâm sàng.