Tổng quan
Giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP) là một tình trạng bệnh lý có thể gây ra các mảng bầm và xuất huyết. Số lượng ít các tế bào có vai trò cầm máu, còn được gọi là tiểu cầu, thường gây chảy máu. Từng được gọi là xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn, ITP có thể gây ra vết bầm tím. Nó cũng gây ra những chấm nhỏ màu đỏ tím trên da trông giống như phát ban.
Trẻ em có thể bị ITP sau khi bị nhiễm vi-rút. Chúng thường tự hồi phục mà không cần điều trị. Ở người lớn, bệnh thường kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Những người mắc ITP không chảy máu và số lượng tiểu cầu không quá thấp có thể không cần điều trị. Đối với các triệu chứng nặng nề hơn, việc điều trị có thể bao gồm dùng thuốc để tăng số lượng tiểu cầu hoặc phẫu thuật cắt bỏ lá lách.
Triệu chứng
Giảm tiểu cầu miễn dịch có thể không có triệu chứng. Khi các triệu chứng xảy ra, chúng có thể bao gồm:
- Dễ bầm tím.
- Xuất huyết da trông giống như những chấm nhỏ màu đỏ tím, còn được gọi là chấm xuất huyết. Chấm xuất huyết chủ yếu xuất hiện ở chân. Chúng trông giống như phát ban.
- Chảy máu ở vùng da lớn hơn chấm xuất huyết, còn được gọi là mảng xuất huyết.
- Chảy máu từ nướu hoặc mũi.
- Máu trong nước tiểu hoặc phân.
- Kinh nguyệt ra rất nhiều.
————————————————
Các bạn xem đầy đủ tại đây nhé LINK
Tổng quan về bệnh lý giảm tiểu cầu miễn dịch
Giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP – Immune Thrombocytopenia) trước đây thường gọi là xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn. Đây là một rối loạn tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch nhận diện nhầm và phá hủy các tiểu cầu – những tế bào đóng vai trò cốt lõi trong quá trình cầm máu của cơ thể. Khi số lượng tiểu cầu suy giảm nghiêm trọng, người bệnh sẽ đối mặt với các biểu hiện xuất huyết từ nhẹ đến nặng.
Phân loại xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch ở trẻ em và người lớn
Bệnh lý này có diễn tiến lâm sàng khác nhau tùy theo độ tuổi mắc phải:
- Ở trẻ em: Thường xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng do virus (như nhiễm siêu vi thông thường). Phần lớn các bé mắc ITP cấp tính có xu hướng tự hồi phục hoàn toàn trong vòng vài tuần hoặc vài tháng mà không cần can thiệp y tế phức tạp.
- Ở người lớn: Bệnh thường có xu hướng chuyển thành dạng mạn tính, kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, đòi hỏi quá trình theo dõi sát sao và đôi khi cần phác đồ điều trị lâu dài từ bác sĩ chuyên khoa huyết học.
Các triệu chứng lâm sàng thường gặp của giảm tiểu cầu
Nhiều trường hợp giảm tiểu cầu miễn dịch ở mức độ nhẹ có thể hoàn toàn không biểu hiện triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm máu tổng phân tích tế bào máu ngoại vi. Tuy nhiên, khi số lượng tiểu cầu giảm sâu, các dấu hiệu lâm sàng bắt đầu xuất hiện rõ rệt:
- Dễ bầm tím: Người bệnh chỉ cần va chạm nhẹ cũng có thể tạo ra các mảng bầm lớn trên da.
- Chấm xuất huyết (Petechiae): Những chấm nhỏ màu đỏ hoặc tím lấm chấm trên da, thường tập trung nhiều ở vùng cẳng chân, trông rất giống các tổn thương do phát ban nhưng không biến mất khi ấn vào.
- Mảng bầm máu lớn (Purpura): Tình trạng xuất huyết lan rộng dưới da tạo thành các mảng lớn hơn chấm xuất huyết.
- Chảy máu niêm mạc: Thường xuyên chảy máu cam, chảy máu chân răng khi đánh răng hoặc vệ sinh răng miệng.
- Rối loạn kinh nguyệt: Ở phụ nữ, hiện tượng hành kinh ra quá nhiều hoặc kéo dài bất thường có thể là dấu hiệu cảnh báo.
- Xuất huyết nội tạng nghiêm trọng: Trong các trường hợp cực kỳ hiếm gặp với số lượng tiểu cầu quá thấp, bệnh nhân có thể xuất hiện máu trong nước tiểu, phân, hoặc nghiêm trọng hơn là xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết não.
Khi nào người bệnh cần gặp bác sĩ chuyên khoa?
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là chìa khóa bảo vệ sức khỏe. Người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám và thực hiện xét nghiệm tổng phân tích máu nếu nhận thấy tình trạng xuất huyết da niêm mạc không rõ nguyên nhân, bầm tím lan rộng hoặc chảy máu kéo dài khó cầm. Tuyệt đối không tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm hoặc thuốc làm loãng máu khi chưa có chỉ định từ bác sĩ điều trị.