Ung thư phổi là gì?
Ung thư phổi là bệnh lý ác tính hình thành khi các tế bào biểu mô phế quản hoặc nhu mô phổi tăng sinh mất kiểm soát, tạo thành khối u và có khả năng xâm lấn, di căn. Đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh ung thư trên toàn thế giới.
Bệnh được chia thành hai nhóm chính:
-
Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) – chiếm khoảng 80–85%
-
Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) – tiến triển nhanh, tiên lượng nặng hơn
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
-
Hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động (nguyên nhân hàng đầu)
-
Tiếp xúc khói bụi công nghiệp, amiăng, kim loại nặng
-
Ô nhiễm không khí kéo dài
-
Tiền sử bệnh phổi mạn tính
-
Yếu tố di truyền
Trong đó, thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi gấp nhiều lần so với người không hút.
Dấu hiệu nhận biết sớm
Ung thư phổi giai đoạn đầu thường âm thầm. Các triệu chứng cảnh báo gồm:
-
Ho kéo dài, ho ra máu
-
Đau ngực âm ỉ hoặc tăng khi hít sâu
-
Khó thở, khàn tiếng
-
Sụt cân không rõ nguyên nhân
-
Mệt mỏi kéo dài
Khi bệnh tiến triển, có thể xuất hiện đau xương, đau đầu hoặc nổi hạch do di căn.
Phương pháp chẩn đoán
Chẩn đoán dựa trên:
-
Chụp X-quang phổi
-
CT scan lồng ngực
-
PET-CT đánh giá di căn
-
Sinh thiết mô bệnh học
-
Xét nghiệm đột biến gen (EGFR, ALK, ROS1…) để lựa chọn điều trị đích
Tầm soát bằng CT liều thấp được khuyến cáo cho người có nguy cơ cao (đặc biệt người hút thuốc lâu năm).
Điều trị ung thư phổi
Phác đồ điều trị phụ thuộc vào loại mô học và giai đoạn bệnh:
-
Phẫu thuật cắt thùy phổi hoặc toàn bộ phổi
-
Hóa trị
-
Xạ trị
-
Liệu pháp nhắm trúng đích
-
Liệu pháp miễn dịch
Hiện nay, điều trị cá thể hóa dựa trên đặc điểm phân tử giúp cải thiện đáng kể tiên lượng sống.
Phòng ngừa ung thư phổi
-
Ngừng hút thuốc và tránh khói thuốc
-
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
-
Tầm soát sớm nếu thuộc nhóm nguy cơ cao
-
Hạn chế tiếp xúc môi trường ô nhiễm
Kết luận
Ung thư phổi là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu phát hiện ở giai đoạn sớm. Chủ động tầm soát, thay đổi lối sống và tiếp cận điều trị hiện đại là chìa khóa giúp nâng cao chất lượng sống và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.