+ Các bạn xem trước tài liệu tại đây nhé:
+ Các bạn tải tài liệu tại đây nhé: TẢI NGAY
Tổng quan về xuất huyết tiêu hóa trên ở trẻ em
Xuất huyết tiêu hóa trên là tình trạng chảy máu bắt nguồn từ lòng ống tiêu hóa phía trên dây chằng Treitz, bao gồm thực quản, dạ dày và tá tràng. Ở trẻ em, triệu chứng này có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng, đe dọa tính mạng nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.
Các nguyên nhân thường gặp
Nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa trên ở trẻ em rất đa dạng và thường thay đổi theo độ tuổi của trẻ:
- Trẻ sơ sinh: Nuốt máu mẹ trong quá trình sinh, bệnh lý xuất huyết do thiếu vitamin K, viêm dạ dày cấp, dị ứng đạm sữa bò.
- Trẻ nhũ nhi và trẻ lớn: Loét dạ dày tá tràng, viêm thực quản do trào ngược dạ dày thực quản (GERD), vỡ giãn tĩnh mạch thực quản (do tăng áp lực tĩnh mạch cửa), rách thực quản do nôn ói (hội chứng Mallory-Weiss), hoặc nuốt dị vật.
Triệu chứng lâm sàng nhận biết
Biểu hiện của xuất huyết tiêu hóa trên phụ thuộc vào lượng máu mất và vị trí chảy máu:
- Nôn ra máu: Có thể là máu đỏ tươi, máu cục hoặc dịch nôn có màu nâu đen như bã cà phê.
- Đi ngoài phân đen (Melena): Phân có màu đen nhánh, mùi khắm đặc trưng do máu bị tiêu hóa khi đi qua ống tiêu hóa.
- Thiếu máu cấp hoặc mẫn cảm: Trẻ có biểu hiện mệt mỏi, da xanh xao, nhịp tim nhanh, tụt huyết áp trong các trường hợp mất máu nặng.
Nguyên tắc tiếp cận và xử trí ban đầu
Khi tiếp cận một bệnh nhi nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa trên, các bước xử trí cần tuân thủ bao gồm:
- Đánh giá huyết động: Ổn định đường thở, hô hấp và tuần hoàn. Truyền dịch bù thể tích hoặc truyền máu nếu có chỉ định khi trẻ bị sốc giảm thể tích.
- Khai thác tiền sử và thăm khám: Chú ý đến thuốc đang sử dụng (NSAIDs, corticoid), tiền sử bệnh gan mật, hoặc các triệu chứng gợi ý dị ứng.
- Chỉ định cận lâm sàng: Xét nghiệm công thức máu, đông máu toàn bộ, chức năng gan thận, nội soi tiêu hóa trên khi bệnh nhân đã ổn định huyết động để xác định chính xác tổn thương.
Để hiểu rõ hơn về các phác đồ điều trị chi tiết và kỹ năng lâm sàng, bạn đọc có thể tham khảo thêm các tài liệu chuyên ngành nhi khoa như Giáo trình Nhi khoa YDS tập 4 hoặc Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị nhi khoa Bệnh viện Nhi Đồng 1.