Chỉ số PCT trong máu là một thông số đặc biệt của viêm do vi khuẩn nặng, các nhiễm khuẩn do nấm, dẫn chứng của viêm liên quan đến nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Xét nghiệm máu kiểm tra PCT là một marker đặc hiệu cho nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn huyết.
PCT là một thông số được sử dụng để chẩn đoán và theo dõi các bệnh viêm do nhiễm khuẩn như:
Chẩn đoán phân biệt viêm do nhiễm khuẩn và viêm không do nhiễm khuẩn
Theo dõi các bệnh nhân có nguy cơ nhiễm khuẩn (các bệnh nhân sau phẫu thuật, sau ghép tạng, quá trình ức chế miễn dịch, đa chấn thương), các bệnh nhân đang được chăm sóc đặc biệt, để phát hiện các nhiễm khuẩn ảnh hưởng hệ thống hoặc phát hiện các biến chứng của nhiễm khuẩn.
Đánh giá tiên lượng và diễn biến của các bệnh viêm nặng như viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn (sepsis), hội chứng đáp ứng viêm hệ thống (systemic inflammatory response syndrome: SIRS) và hội chứng suy chức năng đa cơ quan.
Chỉ dẫn sử dụng kháng sinh trong điều trị bệnh nhiễm khuẩn hô hấp hoặc viêm phổi.
Các bạn tải tài liệu tại đây nhé DOWNLOAD
Procalcitonin là gì và cơ chế hoạt động trong cơ thể?
Procalcitonin là tiền chất của hormone calcitonin, bình thường được tổng hợp bởi các tế bào C của tuyến giáp. Ở người khỏe mạnh, nồng độ Procalcitonin trong máu rất thấp và khó phát hiện. Tuy nhiên, khi cơ thể gặp phải tình trạng nhiễm trùng nặng do vi khuẩn, nồng độ PCT sẽ tăng lên nhanh chóng nhờ sự kích thích của các độc tố vi khuẩn và các cytokine tiền viêm (như IL-1beta, TNF-alpha, IL-6).
Đặc điểm nổi bật của Procalcitonin là ít bị ảnh hưởng bởi các quá trình viêm do virus hoặc các nguyên nhân tự miễn không nhiễm khuẩn. Do đó, xét nghiệm này trở thành một công cụ đắc lực trong lâm sàng để phân biệt rõ ràng giữa nhiễm trùng do vi khuẩn và các nguyên nhân gây viêm khác.
Ý nghĩa của chỉ số Procalcitonin trong chẩn đoán lâm sàng
Định lượng Procalcitonin mang lại nhiều giá trị thiết thực trong thực hành y khoa hàng ngày, cụ thể:
- Chẩn đoán phân biệt: Giúp bác sĩ phân biệt nhanh chóng giữa viêm do nhiễm vi khuẩn với viêm do virus hoặc các bệnh lý tự miễn.
- Theo dõi điều trị nhiễm khuẩn huyết: Đánh giá mức độ đáp ứng với kháng sinh, từ đó giúp quyết định thời điểm nên bắt đầu hoặc ngừng sử dụng kháng sinh nhằm tránh tình trạng kháng thuốc.
- Tiên lượng bệnh nhân nặng: Theo dõi sát sao các bệnh nhân tại khoa hồi sức cấp tích cực (ICU), sau phẫu thuật lớn, đa chấn thương hoặc suy giảm miễn dịch để phát hiện sớm nguy cơ biến chứng suy đa tạng.
Những yếu tố cần lưu ý khi đọc kết quả xét nghiệm Procalcitonin
Mặc dù là một marker đặc hiệu, kết quả xét nghiệm Procalcitonin cần được đánh giá đồng bộ cùng với các triệu chứng lâm sàng, kết quả cấy vi sinh và các cận lâm sàng khác. Nồng độ PCT cao không chỉ gặp trong nhiễm khuẩn nặng mà đôi khi còn tăng nhẹ trong một số trường hợp như sốc chấn thương nặng, bỏng nặng trong giai đoạn đầu, hoặc ung thư biểu mô tuyến giáp tế bào cận nang. Vì vậy, việc diễn giải kết quả luôn đòi hỏi sự thăm khám và đánh giá chuyên môn từ bác sĩ điều trị.