Dậy thì sớm là khi cơ thể trẻ bắt đầu chuyển đổi thành cơ thể người lớn quá sớm. Sự thay đổi này được gọi là tuổi dậy thì. Hầu hết, tuổi dậy thì xảy ra sau 8 tuổi ở bé gái và sau 9 tuổi ở bé trai. Tuy nhiên, trẻ em da đen, gốc Tây Ban Nha và người Mỹ bản địa có thể dậy thì sớm hơn một cách tự nhiên. Dậy thì sớm là khi dậy thì bắt đầu quá sớm đối với đứa trẻ đang trải qua giai đoạn đó. Ở tuổi dậy thì, cơ và xương phát triển nhanh chóng. Cơ thể thay đổi hình dạng và kích thước và có khả năng sinh sản.
Nguyên nhân dậy thì sớm thường không tìm ra. Hiếm khi, một số tình trạng nhất định chẳng hạn như nhiễm trùng, vấn đề về hormone, khối u, vấn đề về não hoặc chấn thương có thể gây ra dậy thì sớm. Điều trị dậy thường bao gồm các loại thuốc để trì hoãn quá trình dậy thì sớm.
Triệu chứng
Các triệu chứng dậy thì sớm bao gồm:
- Sự phát triển của vú và có kinh ở bé gái.
- Sự phát triển của tinh hoàn và dương vật, lông mặt và giọng nói trầm hơn ở bé trai.
- Lông mu hoặc lông nách.
- Phát triển nhanh.
- Mụn.
- Mùi cơ thể như người lớn.
————————————————
Các bạn xem đầy đủ tại đây nhé LINK
Dậy thì sớm ở trẻ em là gì?
Dậy thì sớm là khi cơ thể trẻ bắt đầu xuất hiện các đặc tính sinh dục thứ phát quá sớm so với độ tuổi chung. Thông thường, quá trình dậy thì ở bé gái diễn ra sau 8 tuổi và ở bé trai sau 9 tuổi. Nếu các dấu hiệu này xuất hiện trước các mốc thời gian trên, trẻ được xác định là bị dậy thì sớm.
Sự phát triển quá nhanh này không chỉ làm thay đổi tầm vóc, hình dáng cơ thể mà còn có thể ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ khi các em chưa sẵn sàng đối mặt với những thay đổi lớn.
Các triệu chứng nhận biết dậy thì sớm
Nhận diện sớm các dấu hiệu thay đổi cơ thể ở trẻ giúp phụ huynh chủ động đưa con đi khám bác sĩ chuyên khoa nhi nội tiết. Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Ở bé gái: Tuyến vú phát triển trước 8 tuổi, xuất hiện kinh nguyệt sớm, mọc lông mu hoặc lông nách, tăng trưởng chiều cao đột ngột.
- Ở bé trai: Thể tích tinh hoàn hoặc dương vật lớn lên trước 9 tuổi, giọng nói trầm hơn, mọc râu trên mặt, xuất hiện lông mu hoặc lông nách, mụn trứng cá và mùi cơ thể giống người lớn.
Nguyên nhân gây ra tình trạng dậy thì sớm
Theo y học, hiện tượng này được chia thành hai nhóm chính dựa trên cơ chế bệnh sinh:
- Dậy thì sớm trung ương (True precocious puberty): Đây là dạng phổ biến nhất, do trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục hoạt động sớm hơn bình thường. Phần lớn các trường hợp ở bé gái không tìm ra nguyên nhân cụ thể (vô căn). Tuy nhiên, ở bé trai hoặc trẻ nhỏ tuổi hơn, tình trạng này có thể bắt nguồn từ các tổn thương thần kinh trung ương như u não, chấn thương sọ não, nhiễm trùng hoặc bất thường bẩm sinh ở não.
- Dậy thì sớm ngoại biên (Peripheral precocious puberty): Ít phổ biến hơn, xảy ra do nồng độ hormone sinh dục (estrogen hoặc testosterone) tăng cao từ các nguồn khác ngoài não, chẳng hạn như u tuyến thượng thận, u nang buồng trứng hoặc tiếp xúc với nguồn hormone ngoại lai.
Phương pháp chẩn đoán và theo dõi y khoa
Khi nghi ngờ trẻ có dấu hiệu dậy thì sớm, các bác sĩ nhi khoa và nội tiết sẽ chỉ định một số cận lâm sàng cần thiết như:
- Đo tuổi xương thông qua chụp X-quang bàn tay trái để đánh giá mức độ cốt hóa xương và dự đoán chiều cao trưởng thành.
- Xét nghiệm máu định lượng các nồng độ hormone (LH, FSH, testosterone, estradiol).
- Siêu âm vùng chậu ở bé gái hoặc siêu âm tuyến thượng thận, tinh hoàn ở bé trai.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI) não nếu cần thiết để loại trừ các nguyên nhân tổn thương thần kinh trung ương.
Hướng điều trị và lời khuyên cho phụ huynh
Tùy thuộc vào nguyên nhân, độ tuổi và tốc độ tiến triển của bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Mục tiêu chính là trì hoãn quá trình dậy thì, cải thiện chiều cao khi trưởng thành và giảm thiểu áp lực tâm lý cho trẻ.
Phụ huynh cần giữ bình tĩnh, tránh la mắng hoặc tạo áp lực tâm lý cho con. Việc trao đổi cởi mở, giải thích cho trẻ hiểu những thay đổi của cơ thể bằng ngôn ngữ phù hợp với lứa tuổi là vô cùng quan trọng.