MÔ TẢ TỔNG QUAN

Khoang bụng gần như là một khoang hình trụ mở ra từ bờ dưới của lồng ngực đến bờ trên của vùng chậu và chi dưới (Hình 4.1A).

Lỗ ngực dưới hình thành nên lỗ trên của khoang bụng và được đóng bởi cơ hoành. Phía dưới, thành bụng sâu liên tục với vùng chậu tại eo trên (pelvic inlet). Nhìn trên bề mặt thì giới hạn dưới của thành bụng là bờ trên của chi dưới.

Khoang tạo bởi thành bụng chứa một khoang phúc mạc lớn, có mối liên hệ tự do với khoang chậu.

Tạng bụng hoặc được treo lơ lửng trong khoang phúc mạc bởi mạc treo hoặc nằm cố định giữa khoang bụng và thành cơ xương (Hình 4.1B).

Tạng bụng bao gồm:

– Các thành phần chính của hệ thống tiêu hóa – phần cuối của thực qaunr, dạ dày, ruột non, ruột già, gan, tụy và túi mật.

– Lách

– Tuyến thượng thận

– Các cấu trúc thần kinh mạch máu lớn

CHỨC NĂNG

– Nơi chứa và bảo vệ các tạng lớn:

Khoang bụng chứa các thành phần chủ yếu của hệ thống tiêu hóa (Hình 4.2), lách và các phần của hệ thống tiết niệu.

Phần nhiều gan, túi mật, dạ dày, lách và các phần của đại tràng thì nằm dưới cơ hoành, phần mà lồi lên trên, trên bờ sườn của thành ngực và do đó các tạng này được bảo vệ bởi thành ngực. Cực trên của thận thì xuống thấp đến những xương sườn dưới.

Tạng không dưới vòm hoành được nâng đỡ và bảo vệ chủ yếu bởi các cơ thành của khoang bụng.

– Thở:

Một trong những chức năng quan trọng nhất của thành bụng là hỗ trợ thở:

+ Nó giãn trong thì hít vào để chừa chỗ cho sự giãn nở của lồng ngực và sự di chuyển xuống dưới của các tạng trong ổ bụng khi cơ hoành co lại (Hình 4-3).

+ Trong suốt quá trình thở ra, nó co lại để hỗ trợ cho nâng vòm hoành lên, vì thế giảm thể tích lồng ngực.

Các dị vật có thể bị đẩy ra khỏi đường hô hấp bởi sự thở ra mạnh sử dụng các cơ thành bụng, như trong ho hoặc hắt hơi.

CÁC SỰ THAY ĐỔI TRONG ÁP LỰC BÊN TRONG KHOANG BỤNG

Sự co của cơ thành bụng có thể tăng đáng kể áp lực bên trong ổ bụng khi cơ hoành ở vị trí cố định (Hình 4.4). Không khí được giữ trong các phổi bởi sự đóng của các van ở thanh quản tại vùng cổ. Tăng áp lực bên trong ổ bụng hỗ trợ trong việc bài tiết các chất bên trong bàng quan, trực tràng và trong sinh con.

CÁC THÀNH PHẦN CỦA KHOANG BỤNG

– Thành bụng

Thành bụng bao gồm một phần xương nhưng chủ yếu là cơ (Hình 4-5). Thành phần xương của thành bụng (Hình 4-5A) là:

+ 5 đốt sống thắt lưng và các đĩa gian đốt sống giữa chúng

+ Phần mở rộng lên trên của xương chậu

+ Thành phần xương của thành ngực dưới, bao gồm bờ sườn, xương sườn XII, đầu cuối sườn XI và mỏm mũi kiếm.

Các cơ tạo nên phần còn lại của thành bụng (Hình 4.5B):

+ Bên ngoài so với cột sống, là cơ vuông thắt lưng (quadratus lumborum), cơ thắt lưng lớn (psoas major) và cơ chậu (iliacus) tăng cường cho thành sau bụng. Đầu xa của thắt lưng lớn và cơ chậu đi vào vùng đùi và là các cơ gấp chủ yếu của khớp hông.

+ Phần ngoài của thành bụng chủ yếu hình thành bởi 3 lớn cơ, tương tự như như định hướng đối với các cơ gian sườn của lồng ngực – cơ ngang bụng, cơ chéo trong và cơ chéo ngoài.

+ Phía trước, một thành phần cơ (cơ thẳng bụng) ở mỗi bên trải dài từ thành ngực dưới đến khung chậu.

Sự liên tục về cấu trúc giữa các phần sau, ngoài và trước của thành bụng được tạo ra bởi mạc dày ở phía sau và bởi tấm gân mỏng ở phía trước (cân) nguồn gốc từ các cơ thành bên. Một lớp mạc có độ dày rất thay đổi chia thành bụng khỏi phúc mạc, lót khoang bụng.