Varicella-zoster virus (VZV) gây nên 2 loại bênh khác nhau trên lâm sàng
• Nhiễm lần đầu: Varicella (thủy đậu) đặc trưng bởi sang thương bóng nước nhiễu tuổi mọc ở mặt, thân và chi.
• Tái hoạt nội sinh trong hạch thần kinh: Herpes zoster (shingles), đau, bóng nước không đối xứng, xảy ra ở các vùng phân bố dermatome.
Các bạn tải tài liệu tại đây nhé DOWNLOAD
Tổng quan về Varicella-Zoster Virus và bệnh thủy đậu
Bệnh thủy đậu là một bệnh lý truyền nhiễm cấp tính rất phổ biến, có khả năng lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp hoặc qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ các nốt phỏng nước của người bệnh. Tác nhân gây bệnh là Varicella-zoster virus (VZV), một loại virus thuộc họ Herpesviridae.
Khi xâm nhập vào cơ thể người chưa có miễn dịch, VZV gây ra đợt nhiễm trùng nguyên phát được biểu hiện thành bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi bệnh lâm sàng, virus không bị loại bỏ hoàn toàn mà di chuyển và ẩn náu ở trạng thái ngủ đông tại các hạch thần kinh cảm giác dọc theo trục tủy sống. Khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc gặp các yếu tố thuận lợi, virus có thể tái hoạt động gây ra bệnh zona (herpes zoster).
Đặc điểm lâm sàng nhiễm VZV lần đầu và tái hoạt
Việc nắm vững các đặc điểm lâm sàng giúp nhân viên y tế phân biệt chính xác giữa tình trạng nhiễm lần đầu và tái hoạt:
- Nhiễm lần đầu (Thủy đậu – Varicella): Đặc trưng bởi các tổn thương da tiến triển từ hồng ban, sẩn, bóng nước đến bọc mủ và đóng vảy tiết. Các sang thương mọc thành nhiều đợt khác nhau nên trên cùng một vùng da có thể thấy tổn thương ở nhiều lứa tuổi mọc rải rác ở mặt, thân mình và các chi.
- Tái hoạt nội sinh (Giời leo – Herpes zoster): Biểu hiện bởi các cụm bóng nước mọc trên nền da đỏ, đau nhức dữ dội, khu trú một bên cơ thể và tuân theo sự phân bố của một rễ thần kinh (dermatome), không vượt qua đường giữa cơ thể.
Biến chứng và tầm quan trọng của tài liệu y khoa
Mặc dù đa phần các trường hợp thủy đậu là lành tính và tự giới hạn, bệnh vẫn có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như bội nhiễm vi khuẩn da, sẹo xấu, viêm phổi do VZV, viêm tiểu não hoặc biến chứng thần kinh trung ương. Đặc biệt ở trẻ em và người có hệ miễn dịch suy giảm, việc theo dõi sát sao là vô cùng cần thiết.
Để hiểu rõ hơn về phác đồ điều trị, chăm sóc và sử dụng kháng sinh hợp lý trong các trường hợp nhiễm trùng da liễu hoặc bệnh lý trẻ em, bạn đọc có thể tham khảo thêm tài liệu chuyên môn từ Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị nhi khoa Bệnh viện Nhi Đồng 1 hoặc mở rộng kiến thức qua Giáo trình nhi khoa YDS tập 4.